Dr. Pierre Cuypers
Dr. Pierre Cuypers
Dr. Pierre Cuypers is een zeer beroemde architect, rijksbouwmeester, ontwerper en projectontwikkelaar. Hij heeft een gigantische hoeveelheid gebouwen en kerken ontworpen (in zowel binnen- als buitenland). Hij hield zich niet alleen bezig met het exterieur, maar ook met het interieur van gebouwen en gebruikte hierbij vernieuwende technieken (bijv. meubels en allerlei kunstvoorwerpen).
De bekendste bouwwerken van Cuypers in Nederland zijn: het Rijksmuseum, het Centraal station van Amsterdam en het Kasteel De Haar in Haarzuilens bij Utrecht. Ook de troon in de Haagse Troonzaal is een ontwerp van hem. Vanuit zijn thuisstad, Roermond, heeft hij deze gebouwen en meer dan honderd kerken in heel Nederland en Europa gebouwd en gerestaureerd.
š· Cuypers aan zijn werktafel
Terug in de tijdā¦
Petrus Josephus Hubertus Cuijpers* werd op 16 mei 1827 geboren op de Hamstraat 20B in Roermond (de reden voor de letterwisseling (āijā of āyā) is niet duidelijk). Ter ere hiervan is er een speciale plaquette bevestigd aan het pand. Je vindt op deze straat ook speciaal gemaakte Cuypersbeeldjes terug bovenop de lantaarnpalen. Als eerbetoon aan Cuypers is het meubilair in deze straat gemaakt naar zijn stijl, aan de hand van schetsen van zijn zoon.
Als jongste zoon van Joannes Hubertus Cuijpers en Maria Joanna Bex had hij een prachtige basis voor zijn latere carriĆØre. Van zijn vader leerde hij ondernemen, omdat die kleine handelaar was in meel. En hij kwam terecht in de kerkelijke wereld, omdat zijn vader ook kerkschilder was. Ook zijn moeder moedigde Pierreās belangstelling voor kunst en cultuur aan.
Hij volgde het Stedelijk College in Roermond, totdat hij naar Antwerpen vertrok op 17-jarige leeftijd om architectuur te gaan studeren aan de Kunstacademie. Cuypers was een goede leerling. Zijn Antwerpse leermeesters, Frans Andries Durlet, Frans Stoop en Ferdinand Berckmans, waren de pioniers van de neogotiek in BelgiĆ«. Hun invloed zie je terug in het werk van Cuypers. In 1849 rondde hij zijn opleiding af en behaalde hij de Prix dāExcellence. Daarna werd hij feestelijk terug ontvangen in āzijnā Roermond. Zijn loopbaan als architect was begonnen!
š· Cuypers met zijn ridderordes bij het Stadhuis in Roermond, 16 mei 1917.
De basis voor de indrukwekkende loopbaan van Pierre Cuypers ligt hier, in Roermond. Kort nadat hij terugkwam uit Antwerpen, kreeg hij opdracht voor restauratie van het koor van de Munsterkerk en de bouw van een nieuw altaar. Dat was het begin van een turbulente periode. Hij trouwde in 1850 met Rosalia Vandevin, die hij in Antwerpen ontmoet had. Samen kregen ze twee dochters. Een jaar na zijn huwelijk werd Cuypers benoemd tot stadsarchitect. Behalve kerken bouwde hij ook vele nieuwe huizen in Roermond.
Toch zou deze voorspoedige Roermondse periode niet lang duren. In juni 1855 overleed Cuypersā jongste dochter Anna aan tuberculose. Een paar maanden later gevolgd door zijn vrouw. Pierre bleef achter met zijn oudste dochtertje. Zijn persoonlijke leed bestond naast zijn professionele succes. Zijn atelier kreeg steeds meer opdrachten en groeide gestaag.
š· Cuypers in zijn werkplaats, 1900.
Grafmonument van de familie Cuypers
Uiteindelijk, in 1859, hertrouwde Cuypers, met Antoinette Alberdingk Thijm. Een paar jaar later verhuisde hij naar Amsterdam met zijn gezin, waar hij dichter bij zijn steeds grotere opdrachtgevers kon zijn. Daar werd hij landelijk bekend als bouwmeester van het Rijksmuseum, het Amsterdamse Centraal Station en vele andere gebouwen. Toen Antoinette in 1894 overleed, was hij ontroostbaar. Hij werkte een half jaar niet en kwam terug naar het vertrouwde Roermond. Daar overleed hij op 3 maart 1921.
In 1858 werd Pierre Cuypers verantwoordelijk voor de herinrichting van 't Oude Kerkhof in Roermond. Hij bouwde hier een grafkelder en gedenkzuil voor zijn eigen familie, dat sinds 2002 geregistreerd is als rijksmonument. In deze grafkelder zijn Cuyper's echtgenotes, Cuypers zelf en zijn zoon Joseph bijgezet.
Cuypersā werk zichtbaar in Roermond
De invloed van dr. Pierre Cuypers, verreweg de beroemdste Roermondenaar, is op veel plaatsen in de binnenstad van Roermond terug te zien. Cuypersā bekendste gebouwen in Roermond zijn naast het Cuypershuis, de Teekenschool, de sierlijke Kiosk op het Munsterplein en de Bisschopskapel 't Oude Kerkhof. Daarnaast was hij nauw betrokken bij de restauratie van de Onze Lieve Vrouwe Munsterkerk, Minderbroederskerk en bij het vernieuwen van de inrichting en vergroten van de Kapel in āt Zand.
Kiosk op het Munsterplein
De sierlijke (muziek) Kiosk op het Munsterplein is een ontwerp van Cuypers uit 1880. Het is niet alleen een mooie Kiosk, maar ook een functionele kiosk met een goede akoestiek. In die tijd was er veel vraag naar muziekpaviljoens, en onze Kiosk staat dan ook bekend om haar uitstekende akoestiek. Wist je dat het woord ākioskā afkomstig is van het Turkse woord ākiuskaā, wat āopen paviljoenā betekent?
In de weekenden van april t/m oktober worden hier nog steeds concerten gegeven.
Cuypersbeelden in Roermond
Een groot standbeeld van Cuypers staat bij āzijnā Munsterkerk op het Munsterplein en is 1930 onthuld door Prins Hendrik der Nederlanden. In de periode 1864-1891 is de Onze Lieve Vrouwe Munsterkerk door Cuypers gerestaureerd. Het aanzicht van de Munsterkerk zoals die nu is, is ontworpen door Cuypers. Hij heeft de twee rechthoekige torens aan de voorzijde toegevoegd.
Ook op de Markt kun je een beeld van Cuypers spotten. Rondom het Carillon, het torentje bovenop het Stadhuis, draaien beelden rond, waaronder Ć©Ć©n van Pierre Cuypers.
In de Teekenschool staat tevens een prachtig borstbeeld van Cuypers.
Bezoek het Cuypershuis in Roermond
EĆ©n van de meest bijzondere huizen die Cuypers bouwde was zijn eigen woonhuis, nu het museum Cuypershuis. In 1853 is het door Cuypers als woonhuis voor zijn eigen familie, maar ook als ateliers voor de kunstwerkplaatsen, ontworpen. In de ateliers werkten tekenaars, schilders, beeldhouwers en andere ambachtslieden. In zijn eigen huis toonde Cuypers zijn bouwstijl, die hij later in vele gebouwen en kerken toepaste.
Het voormalige woonhuis en atelier/werkplaats van Cuypers is, met behoud van de oude elementen, verbouwd tot het Cuypershuis Roermond. Het Cuypershuis is nu een eigentijds museum over architect/ontwerper Pierre Cuypers en daarnaast hedendaagse vormgeving. Je ontdekt hier hoe Cuypers het klaarspeelt grote opdrachten binnen te halen Ć©n uit te voeren. Een aanrader voor iedereen die meer willen weten over deze Roermondse icoon.
