Munsterkerk
Munsterkerk in Roermond
Een van de mooiste overblijfselen van de romaanse bouwkunst in Nederland is de Onze Lieve Vrouwe Munsterkerk op het Munsterplein in Roermond. De kerk is gebouwd in het begin van de 13e eeuw en daarna diverse keren verbouwd en gerestaureerd. Daardoor heeft de westelijke zijde van de kerk gotische kenmerken en is de oostelijke zijde in laat-romaanse stijl gebouwd.
Graaf Gerard stichtte in 1218 de Munsterabdij. De Munsterkerk werd oorspronkelijk gebouwd als onderdeel van een klooster: de cisterciĆ«nzer vrouwenabdij. āMunsterā komt van het Latijnse woord monasterium, dat klooster betekent.
Aartsbisschop Engelbert van Keulen wijdde de Munsterkerk, in 1220. Sindsdien is Roermond een stad van aanzien. In 2020 vierde de Munsterkerk zijn 800e verjaardag. Het is daarmee ƩƩn van de oudste gebouwen van heel Nederland.
De invloed van Graaf Gerard IV
Gerard IV van Gelre was graaf van Gelre en Zutphen van 1207 tot 1229. Roermond was ƩƩn van de vier hoofdsteden van het oude hertogdom Gelre. Dankzij Gerard IV van Gelre groeide Roermond tussen 1224 en 1229 uit tot een stad, daarvoor was het niet meer dan een handelsnederzetting. Gerard gaf Roermond ook stadsrechten.
In 1229 overleed de graaf. Kort na de dood van de graaf, overleed zijn vrouw Margaretha van Brabant. Ze werden samen begraven in de destijds abdij van Roermond waar tot op de dag van vandaag hun praalgraf nog te bewonderen is (dus al ruim 750 jaar!). Het is een bijzonder praalgraf: het eerste dubbelpraalgraf van man en vrouw samen. Het grafmonument is door zijn ouderdom en stijl uniek in Nederland. Dit in 2006 voor het laatst gerestaureerde graf is volgens kunsthistorici het oudste dubbelpraalgraf van Nederland.
Leuk feitje: in de Munstertuin staat sinds 2020 een prachtige houten bank met daarop de graaf en gravin van Gelre. De bank is gemaakt van een eeuwenoude eik die daarvoor het Munsterplein sierde.
Restauratie door Pierre Cuypers
De restauratie van het koor in 1850 was de eerste opdracht van de Roermondse architect/ontwerper Pierre Cuypers. Het zou de eerste zijn van tientallen kerken die Cuypers restaureerde, herbouwde en bouwde.
Begin 19e eeuw was de Munsterkerk erg verwaarloosd. Koning Willem II kwam op bezoek, hij was onder de indruk van de slechte toestand van de kerk en schonk de kerk 4.000 gulden voor onderhoud. De toestand van de kerk was zo slecht, dat besloten werd om de kerk geheel te restaureren. Dit gebeurde van 1864 tot 1891 onder leiding van architect dr. Pierre Cuypers.
Hij verving de barokke klokkentoren door twee vierkante hoektorens (voorzijde) en de twee torens boven het priesterkoor door twee kleinere varianten. Daarnaast pakte Cuypers ook het interieur van de kerk aan. Zo werden de oude kalk en pleisterlagen verwijderd en vervangen door nieuwe. Ook werd de vloer weer teruggebracht tot het oorspronkelijke, lagere niveau, waarna het praalgraaf op een sokkel werd geplaatst.
Geheimen van de Munsterkerk
Een gebouw dat zó oud is, heeft uiteraard ook zo zijn geheimen. Die worden af en toe ontdekt. In 2010 bijvoorbeeld vond een kunsthistoricus van de gemeente Roermond in een nis onder een altaar vijftig menselijke schedels. Waarschijnlijk hebben die te maken met de legende van Ursula en de 11.000 maagden. Volgens een oud christelijk verhaal waren die in het jaar 383 in Keulen vermoord door de Hunnen.
In 1106 vonden arbeiders in Keulen bij het graven van een nieuwe gracht een enorme hoeveelheid schedels en beenderen. Al snel ging het gerucht dat het de 11.000 maagden waren. Er ontstond een levendige handel in die beenderen, die als relieken bewaard werden in kerken en kloosters. Waarschijnlijk zijn de Roermondse schedels zo in de dertiende eeuw terecht gekomen in de kerk.
De kerk overleefde de Tweede Wereldoorlog zonder grote schade. Wel werden de kerkklokken geroofd, een groot glas-in-loodraam sneuvelde en de oostkant had lichte schade door granaatscherven. Tijdens een restauratie in 1959 ontdekte men onder zware pleisterlagen schilderingen uit de begintijd van de kerk; de 13e en 14e eeuw. Ook werd er boven de koepel een versierrand met fabeldieren blootgelegd. Zo werden gedeelten van de oude kerk weer zichtbaar voor het publiek.
Loop een rondje om de Munsterkerk
Loop een rondje rondom de Munsterkerk en ontdek dat de kerk meerdere fotogenieke kanten heeft! Vergeet hierbij uiteraard de voorzijde met de charmante Kiosk niet, de achterzijde met de fontein en de abdijtuin met een speciale bank met beelden van Graaf Gerard en zijn vrouw Margaretha.
Bezoek de Munsterkerk
De Munsterkerk kun je gratis bezoeken. Ontdek het beroemde dubbelpraalgraf, kunstwerken, glas-in-lood ramen en ontdek meer over de histories van de Munsterkerk.
š Adres: aan het Munsterplein.
āļøIn de maanden april t/m oktober kun je de kerk dagelijks bezoeken tussen 14.00 en 17.00 uur.
āļøās Winters is de kerk van november t/m maart elke zaterdag en de 1e zondag van de maand geopend van 14.00 tot 17.00 uur.
šÆļøHet hoofdportaal van de Munsterkerk is dagelijks geopend van 8.00 tot 17.00 uur voor het opsteken van kaarsen.